Maść rozgrzewająca czy chłodząca — którą wybrać?

Maść rozgrzewająca daje uczucie ciepła i lekkiego pieczenia, maść chłodząca — orzeźwiającego chłodu. Najprostsza zasada: chłód wybiera się zwykle po świeżym przeciążeniu i po wysiłku, ciepło — przy sztywności i napięciu mięśni albo przed rozgrzewką. Poniżej wyjaśniamy, które składniki odpowiadają za oba efekty, kiedy sięgnąć po którą maść, na co uważać i kiedy zamiast maści potrzebny jest lekarz.

Jak działa maść rozgrzewająca?

Uczucie ciepła nie bierze się z tego, że maść „podgrzewa” skórę. Składniki rozgrzewające pobudzają w skórze receptory odpowiedzialne za odczuwanie ciepła — przede wszystkim receptor TRPV1, ten sam, który reaguje na ostrą paprykę. Skóra często lekko się zaczerwienia, bo rozszerzają się w niej drobne naczynia krwionośne.

Najczęstsze składniki rozgrzewające:

• kapsaicyna — ostry składnik papryki chili; daje wyraźne, narastające ciepło,
• kamfora — w zależności od stężenia daje uczucie ciepła lub chłodu,
• salicylan metylu — charakterystyczny „aptekarski” zapach, rozgrzewa,
• eter butylowy kwasu waniliowego — łagodniejszy od kapsaicyny składnik rozgrzewający, często w plastrach,
• olejki eteryczne — m.in. goździkowy, cynamonowy, eukaliptusowy, oraz terpentyna.

Jak działa maść chłodząca?

Za chłód odpowiada głównie mentol. Pobudza receptor TRPM8, który normalnie reaguje na niską temperaturę — dlatego skóra „czuje zimno”, choć jej temperatura się nie zmienia. Część żeli chłodzących zawiera też alkohol, który szybko paruje i dodatkowo daje uczucie orzeźwienia. W żelach chłodzących spotkasz także wyciągi z kasztanowca, arniki czy żywokostu.

Kiedy maść rozgrzewająca, a kiedy chłodząca?

To ogólne wskazówki, a nie zalecenia lecznicze. W praktyce wiele osób po prostu wybiera to odczucie, które jest dla nich przyjemniejsze — i to też jest dobry sposób. Jeśli nie wiesz, od czego zacząć, zestaw z obiema maściami pozwala sprawdzić je na sobie.

Na co uważać

Przy maściach rozgrzewających

• Nie nakładaj ich na uszkodzoną, podrażnioną ani świeżo ogoloną skórę.
• Nie przykrywaj miejsca termoforem, ciasnym opatrunkiem ani nie idź od razu pod gorący prysznic — ciepło może stać się nieprzyjemnym pieczeniem.
• Po nałożeniu dokładnie umyj ręce. Kapsaicyna na powiekach czy w oczach mocno piecze.
• Salicylan metylu to związek z tej samej grupy co kwas acetylosalicylowy. Osoby uczulone na salicylany, kobiety w ciąży i karmiące oraz osoby przyjmujące leki przeciwzakrzepowe powinny sprawdzić skład i zapytać lekarza lub farmaceutę.

Przy maściach chłodzących

• Mentol i kamfora nie są odpowiednie dla niemowląt i małych dzieci, szczególnie w okolicy twarzy i nosa. Zawsze sprawdź wiek podany przez producenta.
• Unikaj kontaktu z oczami i błonami śluzowymi.

Przy obu

• Przy pierwszym użyciu zrób próbę na małym fragmencie skóry — olejki eteryczne i kompozycje zapachowe mogą uczulać.
• Nie nakładaj kilku różnych maści jednocześnie na to samo miejsce.

Kiedy zamiast maści potrzebny jest lekarz

Maści rozgrzewające i chłodzące to kosmetyki do masażu i pielęgnacji — dają uczucie ciepła lub chłodu, ale nie leczą urazów. Do lekarza trzeba iść, gdy ból jest silny lub narasta, pojawia się duży obrzęk, siniak albo zniekształcenie, nie da się obciążyć kończyny, ból promieniuje do ręki lub nogi, towarzyszy mu drętwienie, gorączka albo trwa dłużej niż kilka dni bez poprawy.

A co dają konopie w takich maściach?

Olej z nasion konopi jest w tych produktach przede wszystkim bazą pielęgnacyjną: natłuszcza skórę i ułatwia masaż, żeby maść nie zostawiała jej przesuszonej. Uczucie ciepła lub chłodu dają inne składniki — kapsaicyna, kamfora, mentol czy olejki eteryczne. Więcej o samych maściach konopnych piszemy we wpisie Maść konopna — rodzaje, skład i zastosowanie oraz w porównaniu maści z konopi.

Maści rozgrzewające i chłodzące w naszym sklepie

Rozgrzewające:

• Thermolka Cannaderm 250 ml — kapsaicyna z chili, kamfora, 6% oleju konopnego,
• Thermolka Extra 150 ml — ten sam typ żelu z 16% oleju konopnego,
• Konopne Mazani rozgrzewająca — czeska maść z chili, terpentyną i olejkami eterycznymi,
• plastry rozgrzewające Thermolka — gdy wolisz plaster niż wcieranie.

Chłodzące:

• Mentholka Cannaderm 200 ml — mentol, kamfora, arnika i żywokost,
• Mentholka Extra 150 ml — z 14% oleju konopnego,
• Konopne Mazani chłodząca — czeska maść konopna,
• plastry chłodzące Mentholka,
• Alpa Francovka — płyn z mentolem do nacierania (więcej w naszym poradniku o Alpie).

Jeśli chcesz porównać oba odczucia, wygodny jest zestaw czterech żeli Thermolka i Mentholka.

Najczęstsze pytania

Czy na stłuczenie lepsza jest maść rozgrzewająca czy chłodząca?

Na świeże stłuczenie zwykle wybiera się chłód — zimny okład albo żel chłodzący. Ciepło w pierwszych dobach po urazie może nasilać obrzęk. Przy dużym obrzęku, siniaku lub silnym bólu skonsultuj się z lekarzem.

Dlaczego maść rozgrzewająca piecze?

Kapsaicyna i podobne składniki pobudzają receptory ciepła w skórze. U osób z wrażliwą skórą albo przy grubej warstwie maści ciepło może przejść w pieczenie. Wtedy zmyj maść wodą z mydłem i następnym razem nałóż cieńszą warstwę.

Czy można stosować maść rozgrzewającą przed treningiem?

Tak, wiele osób używa jej do rozgrzania mięśni przed wysiłkiem lub pracą na zimnie. Nie zastępuje ona jednak rozgrzewki ruchowej.

Czy można używać maści rozgrzewającej i chłodzącej na zmianę?

Na to samo miejsce nie nakłada się ich jednocześnie. Można natomiast używać różnych maści w różnych sytuacjach — np. chłodzącej po treningu, a rozgrzewającej rano na sztywny kark.

Czy maści rozgrzewające i chłodzące są dla dzieci?

Wiele z nich nie jest przeznaczonych dla małych dzieci — dotyczy to zwłaszcza produktów z mentolem, kamforą i salicylanem metylu. Zawsze sprawdź wiek podany przez producenta, a u dziecka w razie wątpliwości zapytaj pediatrę.